Hleb već 14.000 godina prati čovečanstvo tokom naseljavanja novih delova sveta i tako je vremenom nastala posebna geografija hlebova koju možemo pratiti danas – od indijskog roti hleba (poznatiji kao chapati, phulka, maani), do francuskog bageta (baguette) i neodoljivog gruzijskog kačapuri hleba (ხაჭაპური). Hleb je takođe neraskidivo vezan za samu hrišćansku dogmu, za tradiciju i identitet mnogih naroda čime je ne samo hrana za telo već i za dušu, spajajući božansko i ljudsko u svojevrsnu harmoniju svakodnevnice.
Pre 14.000 godina je neko u današnjem Jordanu ostavio beskvasni hleb u predugo nad vatrom, hleb je pregoreo i potom je bio bačen pored naselja, gde ostao zakopan sve do 2018. godine kada ga je pronašao tim arheologa. Nesumnjiva važnost ovog otkrića leži u činjenici da je do skoro bilo zastupljeno mišljenje da se hleb pravi 10.000 godina otkada je počeo razvoj žetve na području Levanta.
Zabrinut nestajanjem tradicije pravljenja hleba, umetnik Slobodan Jeremić Jeremija je u Pećincima u Sremu osnovao Muzej Hleba, jedinstvenu instiuciju koja je nastala nakon umetnikovog višedecenijskog likovno-etnološkog istraživanja kulture pravljenja hleba po Srbiji. Muzejska postavka na jasan i interaktivan način predstavlja priču o hlebu, o načinima na koji se on pravio, o simbolici i važnosti hleba u društvu, o ljudima koji su ga pravili i o načinu življenja u prošlosti.
Međutim kao i jezici, stara umetnost pravljenja hleba brzo nestaje i recepti stari vekovima postaju u opasnosti od zaborava. Zabrinut nestajanjem tradicije pravljenja hleba, umetnik Slobodan Jeremić Jeremija je u Pećincima u Sremu osnovao Muzej Hleba, jedinstvenu instiuciju koja je nastala nakon umetnikovog višedecenijskog likovno-etnološkog istraživanja kulture pravljenja hleba po Srbiji. Muzejska postavka na jasan i interaktivan način predstavlja priču o hlebu, o načinima na koji se on pravio, o simbolici i važnosti hleba u društvu, o ljudima koji su ga pravili i o načinu življenja u prošlosti. Posebnost postavke se može uočiti u predstavljanju predmeta koje je moguće direktno dodirnuti i čija se svrha može demonstrirati. Dodirivanjem i upotrebom predmeta se postiže aktivno učešće posetioca i stvara se demistifikovani i aktivni muzejski prostor. Izloženi predmeti razvrstani su u tri zbirke: etnografsku, arheološku i likovnu i u okvru muzeja postoji biblioteka. U muzejskom kompleksu se nalaze i furuna za pečenje hleba, ognjište i jedinstvena crkva posvećena srpskoj Slavi čije spoljašne zidove krase freske tradicionalnih hlebova. Zbirku muzeja čini 96 različitih vrsta hlebova koji su se kod Srba mesili za godišnje cikluse, za praznike i za porodične običaje. Posebne vrste hlebova namenjene za posebne prilike ukazuju na njihovo neizostavno učešće pri proslavama i običajima. Preporučujemo Vam da posetite Muzej Hleba i da više naučite o poznatim hlebovima kao što su Česnica, Lepinja i Proja ali i o manje poznatim srpskim hlebovima kao što su simpatični figuralni
Zakončići.Više o muzeju kao i zaboravljenoj umetnosti pravljenja hleba možete videti na :
http://www.muzejhleba.rs/o-hlebu.htm
Lora Milutinović,
Student istorije umetnosti
